ค่าไฟใหม่ ก.ย. 69: ใช้น้อยจ่ายถูกลง 200 หน่วยแรกไม่เกิน 3 บาท/หน่วย

ตั้งแต่บิลค่าไฟรอบเดือนกันยายน 2569 เป็นต้นไป ครัวเรือนไทยที่ใช้ไฟฟ้าไม่เกิน 200 หน่วยต่อเดือนจะจ่ายในอัตราไม่เกิน 3.00 บาทต่อหน่วย ลดลงจากเดิม 3.95 บาท หลังคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) สรุปโครงสร้างอัตราค่าไฟฟ้าบ้านอยู่อาศัยแบบใหม่ ซึ่งรัฐบาลระบุว่าจะช่วยลดภาระค่าครองชีพให้ประชาชนมากกว่า 21 ล้านครัวเรือนทั่วประเทศ

นี่คือการปรับโครงสร้างค่าไฟฟ้าภาคครัวเรือนครั้งใหญ่ที่สุดในรอบกว่า 20 ปี และมีผลกับไฟฟ้าที่ใช้จริงตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2569 เป็นต้นไป

รายละเอียดอัตราค่าไฟใหม่

โครงสร้างใหม่ใช้หลักอัตราก้าวหน้า (Progressive Rate) แบ่งเป็น 3 ช่วง ตามปริมาณการใช้ไฟฟ้าต่อเดือน:

เมื่อคิดรวมทุกประเภทผู้ใช้ไฟ อัตราค่าไฟฟ้าเฉลี่ยจะลดจาก 3.95 บาทต่อหน่วย เหลือประมาณ 3.86 บาทต่อหน่วย ส่วนอัตราฐาน (Base Tariff) ลดจาก 3.78 บาท เหลือ 3.72 บาทต่อหน่วย

อีกการเปลี่ยนแปลงสำคัญคือ ค่าไฟฟ้าสาธารณะ หรือค่าไฟถนน ที่เคยถูกรวมไว้ในบิลค่าไฟของทุกครัวเรือนมานานกว่า 30 ปี (คิดเป็นเงินราว 18,000 ล้านบาทต่อปีทั่วประเทศ) ถูกแยกออกจากบิลผู้ใช้ไฟแล้ว ช่วยลดภาระได้อีกทางหนึ่ง

ทำไมต้องปรับโครงสร้างค่าไฟตอนนี้

ที่ผ่านมาไทยพึ่งพาก๊าซธรรมชาติเป็นเชื้อเพลิงหลักในการผลิตไฟฟ้ากว่า 60% ของทั้งหมด และในจำนวนนี้ราว 30% เป็นก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ที่นำเข้าจากต่างประเทศ ทำให้ต้นทุนค่าไฟผันผวนตามราคาพลังงานโลก โดยเฉพาะช่วงที่ราคาพลังงานปรับตัวสูงขึ้นจากความตึงเครียดในตะวันออกกลาง

โครงสร้างใหม่นี้เป็นส่วนหนึ่งของ แผนปฏิรูปโครงสร้างค่าไฟฟ้าปี 2569–2573 ที่ผ่านความเห็นชอบจากคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) โดยมีเป้าหมายให้ผู้ใช้ไฟน้อยได้รับการดูแลมากขึ้น พร้อมส่งสัญญาณด้านราคาให้ผู้ใช้ไฟปริมาณมากปรับพฤติกรรมการใช้พลังงานและหันมาใช้พลังงานอย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่งผู้เชี่ยวชาญด้านพลังงานคาดว่าจะช่วยกระตุ้นให้การติดตั้งโซลาร์เซลล์บนหลังคาบ้านเรือนขยายตัวมากขึ้นในระยะต่อไป เพราะยิ่งใช้ไฟจากสายส่งมาก ต้นทุนต่อหน่วยก็ยิ่งสูงตาม

ภาพ: B.Grimm Group — CC0 (Wikimedia Commons)

ใครได้ประโยชน์บ้าง

นอกจากบ้านที่มีทะเบียนบ้านตามปกติแล้ว โครงสร้างใหม่ยังขยายสิทธิ์ให้ครอบคลุมกลุ่มที่เคยตกหล่นจากอัตราบ้านอยู่อาศัยมาก่อน ได้แก่:

• บ้านเช่า หอพัก และอพาร์ตเมนต์ ที่ผู้อยู่อาศัยจริงแต่ไม่ใช่เจ้าของทะเบียนบ้าน
• ผู้ที่ไม่มีทะเบียนบ้านตามที่อยู่ปัจจุบัน แต่มีประวัติการใช้ไฟฟ้าและชำระค่าไฟต่อเนื่องอย่างน้อย 6 เดือน สำหรับการใช้งานเพื่ออยู่อาศัยจริง

การขยายสิทธิ์นี้สำคัญ เพราะที่ผ่านมาผู้เช่าจำนวนมากต้องจ่ายค่าไฟในอัตราที่สูงกว่าอัตราบ้านอยู่อาศัยทั่วไป ทั้งที่ใช้ไฟฟ้าเพื่ออยู่อาศัยเหมือนกัน

เสียงจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

นางสาวรัชดา ธนาดิเรก โฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวถึงหลักการของนโยบายนี้ว่า

"หลักการชัดเจนคือใครใช้ไฟน้อยต้องจ่ายน้อย และคนที่อยู่อาศัยจริงต้องเข้าถึงสิทธินี้ได้"

ด้าน ดร.พูลพัฒน์ ลีสมบัติไพบูลย์ เลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน ในฐานะโฆษก กกพ. ยืนยันว่าโครงสร้างอัตราใหม่ผ่านกระบวนการรับฟังความคิดเห็นสาธารณะเรียบร้อยแล้ว ขณะที่ทางฝั่งผู้ให้บริการ ผู้บริหารการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) ระบุว่าหน่วยงานได้เตรียมระบบปฏิบัติการ บุคลากร การคำนวณบิล และการบริการลูกค้าให้พร้อมรองรับการเปลี่ยนแปลงนี้แล้ว โดยมีรองรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยกำกับดูแลการเตรียมความพร้อมร่วมกับการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.)

ภาพ: Krzysztof Golik — CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)

ขั้นตอนต่อไปและสิ่งที่ต้องจับตา

ประชาชนจะเริ่มเห็นอัตราใหม่ในบิลค่าไฟที่ออกตั้งแต่วันที่ 14 กันยายน 2569 เป็นต้นไป ผู้ใช้ไฟสามารถตรวจสอบปริมาณการใช้ไฟฟ้าของตนเองผ่านมิเตอร์หรือแอปพลิเคชันของการไฟฟ้านครหลวง/การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค เพื่อประเมินว่าจะได้รับประโยชน์จากอัตราใหม่มากน้อยเพียงใด

เนื่องจากนี่เป็นเพียงระยะแรกของแผนปฏิรูปโครงสร้างค่าไฟฟ้าปี 2569–2573 จึงมีความเป็นไปได้ที่จะเห็นการปรับปรุงเพิ่มเติมในระยะต่อไป โดยเฉพาะมาตรการสนับสนุนพลังงานสะอาดและโซลาร์เซลล์ภาคครัวเรือน ซึ่งเป็นทิศทางที่หน่วยงานด้านพลังงานส่งสัญญาณไว้ชัดเจน

สำหรับใครที่กำลังพิจารณาโซลาร์เซลล์ที่บ้านหลังราคาไฟหน่วยสูงปรับขึ้น ลองประเมินความคุ้มค่าได้ที่ เครื่องคำนวณคืนทุนเครื่องชาร์จรถ EV ที่บ้าน ซึ่งใช้หลักการคำนวณต้นทุนไฟฟ้าต่อหน่วยแบบเดียวกัน