หุ่นยนต์ Caltech ประกอบโครงสร้างในอวกาศเองเป็นครั้งแรก

ทีมวิศวกรจากสถาบันเทคโนโลยีแห่งแคลิฟอร์เนีย (Caltech) รายงานเมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2026 ว่าหุ่นยนต์ขนาดราวหนึ่งลูกบาศก์เมตรของโครงการ ASTRA ประกอบโครงสร้างส่วนหนึ่งในวงโคจรโลกต่ำได้ด้วยตัวเอง ซึ่งหัวหน้าทีมระบุว่าเป็นครั้งแรกที่มีการก่อสร้างโครงสร้างแบบอัตโนมัติในอวกาศ
เกิดอะไรขึ้นในวงโคจร
ASTRA ย่อมาจาก Autonomous In-Space Tensioned Reflector Assembly เป็นภารกิจสาธิตที่ออกแบบมาเพื่อทดสอบว่าหุ่นยนต์จะสร้างเสาอากาศแบบจานสะท้อนสัญญาณในอวกาศได้หรือไม่ โดยไม่ต้องมีมนุษย์อวกาศคอยช่วย
หุ่นยนต์ถูกส่งขึ้นไปเมื่อวันที่ 30 มีนาคม 2026 บนจรวด SpaceX ภารกิจ Transporter-16 จากฐานทัพอวกาศแวนเดนเบิร์ก รัฐแคลิฟอร์เนีย โดยติดไปกับยาน Vigoride 7 ของบริษัท Momentus ซึ่งบรรทุกอุปกรณ์ 10 ชิ้นขึ้นสู่วงโคจรโลกต่ำ
ตามข้อมูลจากทีมวิจัย หุ่นยนต์ขึ้นไปพร้อมโครงที่ประกอบสำเร็จรูปแล้วสองช่วง จากนั้นจึงใช้แขนกลหยิบชิ้นส่วนเสาและข้อต่อจากช่องเก็บบนยาน มาประกอบเป็นช่วงที่สามด้วยตัวเอง
ทำไมเรื่องนี้สำคัญ
ภาพ: อาคาร Center for Autonomous Systems and Technologies ของ Caltech — Antony-22, CC BY-SA 4.0 (Wikimedia Commons)
ปัจจุบันโครงสร้างในอวกาศเกือบทั้งหมดต้องสร้างบนพื้นโลก พับเก็บให้พอดีกับหัวจรวด แล้วกางออกในวงโคจร ซึ่งจำกัดทั้งขนาดและน้ำหนักของสิ่งที่ส่งขึ้นไปได้ ถ้าหุ่นยนต์ประกอบชิ้นส่วนในอวกาศได้เอง ก็เปิดทางให้สร้างเสาอากาศ กล้องโทรทรรศน์ หรืออุปกรณ์ขนาดใหญ่กว่าที่จรวดลำเดียวจะบรรทุกไหว
Andrew Detor ผู้จัดการโครงการ NOM4D ของ DARPA กล่าวว่า "ไม่มีอะไรที่ใกล้เคียงขนาดนั้นที่ทำได้ในปัจจุบัน" ส่วน Sergio Pellegrino หัวหน้าทีมจาก Caltech กล่าวว่า "นี่เป็นครั้งแรกที่โครงสร้างถูกสร้างขึ้นในอวกาศด้วยการทำงานอัตโนมัติ"
ตัวเลขและรายละเอียดทางเทคนิค
- เป้าหมาย: จานสะท้อนสัญญาณเส้นผ่านศูนย์กลาง 1.4 เมตร ประกอบจาก 11 ช่วงโครงที่เชื่อมต่อกัน
- วัสดุ: ท่อคอมโพสิตไฟเบอร์ ข้อต่ออะลูมิเนียม และฟิล์มสะท้อนสัญญาณทำจาก Kapton ที่เจาะรูเล็กจำนวนมาก ซึ่งใช้แรงดึงน้อยกว่าตาข่ายโลหะถักแบบเดิม
- เวลาพัฒนา: ทีมมีเวลาไม่ถึง 12 เดือนในการออกแบบ ทดสอบ และส่งมอบฮาร์ดแวร์
- การสื่อสาร: ติดต่อกับยานได้ราววันละ 7–8 รอบ รอบละราว 15 นาที
ภารกิจนี้อยู่ภายใต้โครงการ NOM4D (Novel Orbital and Moon Manufacturing, Materials, and Mass-efficient Design) ของ DARPA ที่เริ่มในปี 2022 โดย Igor Bargatin จากมหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนียร่วมคิดค้นฟิล์มสะท้อนสัญญาณแบบเจาะรู
ไม่ได้ราบรื่นทุกขั้น และยังสร้างไม่เสร็จ
ภาพประกอบ: แขนกล Canadarm2 ของสถานีอวกาศนานาชาติ ไม่ใช่หุ่นยนต์ ASTRA — NASA, สาธารณสมบัติ (Wikimedia Commons)
ทีมบนพื้นดินเป็นผู้ส่งคำสั่ง ตรวจผลจากภาพถ่าย และทดสอบวิธีแก้ปัญหากับหุ่นยนต์สำรองในห้องทดลองเมื่อการประกอบเจออุปสรรค Jaden Suh อดีตนักวิจัยหลังปริญญาเอกของ Caltech ที่ปัจจุบันอยู่ที่มหาวิทยาลัยเท็กซัสออสติน กล่าวว่า "นั่นคือเหตุผลที่เราต้องทำการทดสอบพิสูจน์แนวคิด"
ทีมระบุว่าไม่คาดว่าจะประกอบครบทั้ง 11 ช่วงก่อนภารกิจสิ้นสุดในเดือนธันวาคม อย่างไรก็ตาม ทีมชี้ว่าการสาธิตนี้แสดงให้เห็นว่าแนวทางการก่อสร้างดังกล่าวเป็นไปได้จริงในทางเทคนิค แม้เสาอากาศจะยังไม่เสร็จสมบูรณ์
ขั้นต่อไป
โครงการ NOM4D ยังมีอีกทีมคือมหาวิทยาลัยอิลลินอยส์ เออร์บานา-แชมเพญ ซึ่งทดลองใช้โมดูลบนสถานีอวกาศนานาชาติเพื่อทำให้ท่อคาร์บอนแข็งตัวในอวกาศ ทั้งสองแนวทางมุ่งไปที่เป้าหมายเดียวกันคือการผลิตและประกอบโครงสร้างขนาดใหญ่ในอวกาศโดยตรง
ข่าวนี้เป็นข้อมูลจากข่าวประชาสัมพันธ์ของ Caltech ไม่ใช่รายงานวิชาการที่ผ่านการทบทวนโดยผู้ทรงคุณวุฒิ ข้อมูล ณ วันที่ 10 พฤศจิกายน 2026
สำหรับข่าวอวกาศอื่นๆ ที่น่าติดตาม อ่านเพิ่มเติมได้ที่ NASA ส่งยานสำรวจ Aeolus ไปดาวอังคาร และ อินเดียทดสอบยาน Gaganyaan ไร้มนุษย์
แหล่งข่าว
คำถามที่พบบ่อย
- หุ่นยนต์ ASTRA ทำอะไรสำเร็จ?
- ประกอบโครงช่วงที่สามของโครงเสาอากาศในวงโคจรโลกต่ำด้วยแขนกลโดยอัตโนมัติ หลังจากกางโครงที่ประกอบมาล่วงหน้าสองช่วงออก
- ทำไมเสาอากาศยังสร้างไม่เสร็จ?
- จานสะท้อนสัญญาณต้องใช้ 11 ช่วงโครง ทีมระบุว่ามีเวลาจำกัดและคาดว่าจะไม่ครบก่อนภารกิจสิ้นสุดในเดือนธันวาคม แต่การสาธิตก็พิสูจน์แนวคิดได้แล้ว
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ต่างประเทศยาน Perseverance ทำสถิติขับไกลสุดบนดาวดวงอื่น
ยานสำรวจ Perseverance ของ NASA ขับบนดาวอังคารสะสม 45.22 กม. แซงสถิติ Opportunity ใช้เวลาราวหนึ่งในสาม โดยส่วนใหญ่ขับด้วยระบบ AutoNav
ต่างประเทศSpaceX จับยานสตาร์ชิปที่กลับจากวงโคจรได้เป็นครั้งแรกของโลก
วันที่ 14 พ.ย. 2569 SpaceX ใช้แขนหอส่งจับสตาร์ชิป Ship 42 หลังบินรอบโลก 22 ชั่วโมงที่เท็กซัส ครั้งแรกที่ยานกลับจากวงโคจรถูกจับกลางอากาศ
ต่างประเทศRocket Lab ส่งจรวด Electron ครบ 100 ครั้ง เร็วที่สุดในหมู่จรวดเชิงพาณิชย์
Rocket Lab ส่ง Electron ลำที่ 100 ขึ้นฟ้าจากนิวซีแลนด์เมื่อ 14 พ.ย. 2026 พร้อมดาวเทียมเรดาร์ของ iQPS ญี่ปุ่น บริษัทระบุว่าเร็วที่สุดในกลุ่มจรวดเชิงพาณิชย์