ยาน Perseverance ทำสถิติขับไกลสุดบนดาวดวงอื่น

ยานสำรวจ Perseverance ของ NASA ขับไกลกว่ายานใดที่เคยทำได้บนพื้นผิวดาวดวงอื่น เมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 2569 มาตรระยะทางของยานแซงสถิติเดิมของ Opportunity มาอยู่ที่ราว 45.22 กิโลเมตร (28.10 ไมล์) บนดาวอังคาร และใช้เวลาเพียงราวหนึ่งในสามของรุ่นพี่

ตัวเลขเบื้องหลังสถิติ

ตามรายงานของ Guinness World Records ยาน Perseverance ขับอีก 91.31 เมตร จากจุดที่ตั้งชื่อเล่นว่า "Lac de Charmes" บนขอบหลุมอุกกาบาต Jezero ไปทางพื้นที่ที่เรียกว่า "Idubi" ระยะสั้นๆ นี้ทำให้มาตรวัดขยับจาก 45.13 กม. เป็น 45.22 กม. แซง 45.16 กม. (28.06 ไมล์) ที่ Opportunity ทำไว้ตลอดภารกิจ 14 ปี NASA ประกาศความสำเร็จในวันจันทร์ถัดมา โดยยานข้ามหลักชัยนี้ในวันที่ 2,006 ของภารกิจตามเวลาดาวอังคาร (sol)

Opportunity ใช้เวลาเกือบ 15 ปีกว่าจะขับได้ไกลเท่านี้ ส่วน Perseverance ซึ่งเริ่มปฏิบัติงานบนดาวอังคารเมื่อ 18 กุมภาพันธ์ 2564 หลังลงจอดในหลุม Jezero ซึ่งเป็นดินดอนปากแม่น้ำโบราณ ใช้เวลาไม่ถึง 6 ปี

Perseverance มองย้อนกลับไปตามรอยล้อที่ทิ้งไว้บนดาวอังคาร ภาพ: NASA/JPL-Caltech สาธารณสมบัติ ผ่าน Wikimedia Commons

ทำไมจึงสำคัญ: ยานที่ขับเองเป็นส่วนใหญ่

ความต่างที่เห็นชัดที่สุดคือวิธีขับ Perseverance พึ่ง AutoNav ระบบขับเคลื่อนอัตโนมัติที่สร้างแผนที่ 3 มิติของภูมิประเทศ ตรวจจับสิ่งกีดขวาง และวางเส้นทางระหว่างจุดหมายที่วิศวกรบนโลกกำหนด NASA ระบุว่าระบบนี้รับหน้าที่ขับราว 90% ส่วน Opportunity และ Spirit ฝาแฝดใช้ระบบรุ่นแรกเพียงราว 5%

ระบบอัตโนมัติสำคัญเพราะควบคุมแบบเรียลไทม์ไม่ได้ ดาวอังคารอยู่ห่างโลกเฉลี่ยราว 225 ล้าน กม. สัญญาณวิทยุใช้เวลาราว 13 นาทีต่อเที่ยว ยานที่ตัดสินใจวางล้อได้อย่างปลอดภัยด้วยตัวเองจึงไปได้ไกลต่อวันกว่ายานที่ต้องรอคำสั่ง

แผนภารกิจเดิมกำหนดระยะขับไม่เกิน 12.4 ไมล์ (20 กม.) สตีเวน ลี ผู้จัดการโครงการยาน Curiosity และ Perseverance ที่ห้องปฏิบัติการ JPL ของ NASA กล่าวว่าทีม "ทำเกินไปไกลมาก" Guinness ระบุว่ามอเตอร์ของยานออกแบบไว้ที่ 20 กม. แต่ตอนนี้คาดว่าจะใช้งานได้อย่างน้อย 100 กม.

ประวัติสถิติระยะทางของยานสำรวจ

ภาพประกอบ: ภาพจินตนาการของยานสำรวจดาวอังคารรุ่นเดียวกับ Opportunity NASA/JPL สาธารณสมบัติ

สถิตินี้เปลี่ยนมือเพียงไม่กี่ครั้งในประวัติศาสตร์ ตามที่ Guinness World Records สรุปไว้:

Opportunity ออกแบบมาให้ขับไม่เกินราว 1 กม. พายุฝุ่นครอบคลุมทั้งดาวยุติภารกิจในปี 2561 ขณะที่ยานสำรวจหลุม Endeavour

Curiosity รุ่นพี่ของ Perseverance ขับมาแล้วราว 38 กม. ตั้งแต่ปี 2555 ภาพ: NASA/JPL-Caltech/MSSS สาธารณสมบัติ

ตอนนี้ Perseverance ทำอะไรอยู่

การขับทำสถิติไม่ใช่การโชว์ Perseverance กำลังข้ามพื้นที่ชื่อเล่น "Lac de Charmes" ใกล้ขอบด้านตะวันตกของหลุม Jezero มุ่งไปยัง Idubi ซึ่งอาจเป็นภูมิประเทศเก่าแก่ที่สุดที่เคยสำรวจในระบบสุริยะ ระหว่างทางยานเจาะเก็บตัวอย่างตะกอน วิเคราะห์ด้วยห้องปฏิบัติการบนยาน และส่งผลกลับมาให้นักวิทยาศาสตร์

NASA อนุมัติขยายภารกิจครั้งแรกในเดือนตุลาคม ซึ่งจะให้ยานปฏิบัติงานต่อถึงราวสิ้นปี 2571 ลีกล่าวว่าทีมคาดว่า "Perseverance จะเพิ่มสถิตินี้ไปอีกหลายปี"

สิ่งที่ต้องติดตาม

• ระยะทางที่เพิ่มขึ้น: มาตรวัดไต่ขึ้นทุกครั้งที่ขับ Curiosity ราว 38 กม. เป็นยานที่ยังทำงานและตามมาเป็นอันดับถัดไป
• Idubi: ผลทางวิทยาศาสตร์จากการไปถึงภูมิประเทศโบราณบนขอบหลุม
• ระบบอัตโนมัติ: ภารกิจที่ขยายออกไปจะให้ซอฟต์แวร์ขับมากขึ้นแค่ไหนเทียบกับนักวางเส้นทางที่เป็นมนุษย์

ข้อมูล ณ 22 ตุลาคม 2569 จากแถลงการณ์ของ NASA ตามรายงานของ Popular Science, Guinness World Records และ AIAA ตัวเลขมาตรวัดอาจต่างกันเล็กน้อยระหว่างแต่ละสำนักเพราะการปัดเศษ