แบตเตอรี่โซเดียมไอออนเข้าสู่การผลิตจริงปี 2026: พลังงานราคาถูกและปลอดภัยจาก 'เกลือ'

แบตเตอรี่ที่ทำจากสารสามัญที่สุดอย่างหนึ่งบนโลก — เกลือ — กำลังออกจากห้องแล็บอย่างจริงจัง ในปี 2026 แบตเตอรี่โซเดียมไอออนเข้าสู่การผลิตจำนวนมากจริง ๆ ทั้งขับเคลื่อนรถยนต์ไฟฟ้าโซเดียมไอออนคันแรกของโลกที่วางขายเชิงพาณิชย์ เป็นแกนของคำสั่งซื้อกักเก็บพลังงานระดับกริดที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ของเทคโนโลยีนี้ และจ่อใกล้ราคาแบตลิเทียมที่ครองตลาดมากว่าสามทศวรรษ

นี่คือหมุดหมายเงียบ ๆ แต่สำคัญในการผลักดันการกักเก็บพลังงานให้ถูกและปลอดภัยขึ้นทั่วโลก — บนวัตถุดิบที่มีมากกว่าลิเทียมราว 1,000 เท่า

จากห้องแล็บสู่สายการผลิต

แนวคิดโซเดียมไอออนไม่ใช่เรื่องใหม่ แต่การทำให้กลายเป็นสินค้าที่ซื้อได้จริงใช้เวลาหลายปี ยักษ์ใหญ่แบตเตอรี่จีนอย่าง CATL — ผู้ผลิตแบตรายใหญ่ที่สุดของโลก — ระบุว่าเริ่มวิจัยโซเดียมตั้งแต่ปี 2016 เปิดตัวเซลล์รุ่นแรกในปี 2021 และลงทุนไปแล้วราว 10,000 ล้านหยวน (ราว 1.4 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ) เพื่อทำให้เป็นจริง

ความพยายามนั้นเริ่มออกผล ในปี 2026 CATL ทยอยเปิดแบรนด์โซเดียมชื่อ Naxtra ครอบคลุม 4 ด้าน ได้แก่ รถยนต์นั่ง รถเพื่อการพาณิชย์ การสลับแบตเตอรี่ และการกักเก็บพลังงานระดับกริด หลิน จิ่วเปียว (Lin Jiubiao) ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายเทคโนโลยีของ CATL สรุปการเปลี่ยนผ่านนี้อย่างตรงไปตรงมาว่า "แบตเตอรี่โซเดียมไอออนได้ก้าวเข้าสู่ยุคของการผลิตเป็นสินค้าอย่างเต็มรูปแบบ"

รถ EV โซเดียมไอออนผลิตจริงคันแรกของโลก

สินค้าตัวชูโรงคือรถยนต์ไฟฟ้า Changan Nevo A06 ที่มีกำหนดออกสู่ตลาดจีนช่วงกลางปี 2026 จะกลายเป็น รถ EV ที่ผลิตจำนวนมากคันแรกของโลกที่ขับเคลื่อนด้วยแบตเตอรี่โซเดียมไอออน

ภาพประกอบ: รถยนต์ไฟฟ้ากำลังชาร์จ — ภาพ CC จาก Wikimedia Commons

เซลล์ Naxtra ที่อยู่เบื้องหลังมีความหนาแน่นพลังงานราว 175 Wh/kg — ซึ่งบริษัทระบุว่าสูงสุดเท่าที่เคยทำได้ในการผลิตจำนวนมากสำหรับเคมีโซเดียม — รองรับระยะทางขับขี่กว่า 400 กม. ต่อการชาร์จหนึ่งครั้ง โดยรุ่นถัด ๆ ไปตั้งเป้าไว้ที่ 500–600 กม.

จุดเด่นคือสมรรถนะในอากาศหนาว ซึ่งเป็นจุดอ่อนมานานของแบตลิเทียม CATL ระบุว่าเซลล์ Naxtra คงความจุได้ เกิน 90% ที่ –40°C ให้กำลังจ่ายเกือบสามเท่าของแพ็กลิเทียมเหล็กฟอสเฟต (LFP) ที่เทียบเคียงกันที่ –30°C และยังทำงานได้ถึงราว –50°C ในการทดสอบความปลอดภัย เซลล์ไม่เกิดควันหรือเปลวไฟหลังถูกบีบอัด เจาะ และเลื่อย

ข้อมูล ณ มิถุนายน 2026 ตามข้อมูลของ CATL

รางวัลที่ใหญ่กว่า: กักเก็บพลังงานให้ระบบไฟฟ้า

แม้รถยนต์จะดึงความสนใจ แต่ผลกระทบที่ใหญ่ที่สุดอาจอยู่ที่ การกักเก็บพลังงานสำหรับระบบไฟฟ้า (กริด) — ธนาคารแบตเตอรี่ขนาดยักษ์ที่เก็บไฟจากแสงอาทิตย์และลมไว้ใช้ตอนกลางคืนหรือช่วงที่ความต้องการสูงสุด

ในเดือนเมษายน 2026 CATL เปิดตัวสิ่งที่เรียกว่าเป็นแบตเตอรี่โซเดียมไอออนตัวแรกของโลกที่ออกแบบมาเฉพาะการกักเก็บระดับกริด โดยคาดว่าจะใช้งานเชิงพาณิชย์ภายในปีนี้ เซลล์ไร้โคบอลต์และนิกเกิล เปลี่ยนจากแผ่นทองแดงมาใช้อะลูมิเนียมที่ถูกกว่า ทำได้ราว 160 Wh/kg มีประสิทธิภาพการแปลงพลังงาน 97% และรองรับ กว่า 15,000 รอบการชาร์จ ขณะคงความจุได้ 80% — เทียบเท่าการใช้งานทุกวันนานหลายสิบปี ทำงานได้ตั้งแต่ –40°C ถึง 70°C และไม่เกิด thermal runaway ในการทดสอบเจาะตะปู บีบอัด และชาร์จเกิน

ขนาดของอุปสงค์น่าทึ่ง CATL ลงนามข้อตกลง 3 ปีกับ Beijing HyperStrong Technology เพื่อจัดส่งแบตเตอรี่โซเดียมไอออน 60 GWh สำหรับการกักเก็บระดับกริด — ซึ่งระบุว่าเป็นคำสั่งซื้อโซเดียมไอออนเชิงพาณิชย์ที่ใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์

ภาพประกอบ: ระบบกักเก็บพลังงานระดับกริด — Kecko, CC BY 2.0 (Wikimedia Commons)

ทำไม 'เกลือ' จึงชนะความขาดแคลน

เสน่ห์ของโซเดียมอยู่ที่ปริมาณและต้นทุน โซเดียมมีอยู่ในเปลือกโลกมากกว่าลิเทียมราว 1,000 เท่า และเซลล์โซเดียมยังเลี่ยงโคบอลต์ นิกเกิล และทองแดงที่ราคาแพงและมีปัญหาอุปทานซึ่งแบตลิเทียมต้องพึ่งพา — โดยใช้แผ่นนำกระแสอะลูมิเนียมราคาถูกแทน

สิ่งนี้กำลังลดช่องว่างด้านราคาอย่างต่อเนื่อง ตามรายงานเดือนมิถุนายน 2026 ที่สื่อจีน National Business Daily อ้างถึง ราคาวัสดุขั้วลบฮาร์ดคาร์บอน — องค์ประกอบสำคัญของแบตโซเดียม — คาดว่าจะลดจาก 60,000–70,000 หยวนต่อตันในปี 2024 เหลือ 35,000–40,000 หยวนภายในปี 2026 โดยนักวิเคราะห์คาดว่า เซลล์โซเดียมไอออนจะมีต้นทุนเท่ากับลิเทียมเหล็กฟอสเฟตภายในปลายปี 2026 และบางประมาณการอิสระระบุว่าเซลล์โซเดียมถูกกว่าแล้ว

เรื่องนี้อยู่คู่กับการดิ่งลงของต้นทุนพลังงานสะอาดในภาพรวม — ราคาแบตเตอรี่ลดลงราว 93% ตั้งแต่ปี 2010 — ที่ช่วยให้โลกติดตั้งพลังงานหมุนเวียนทำสถิติในปี 2025

เซอร์ไพรส์จากงานวิจัย: แบตที่ทำน้ำสะอาดได้ด้วย

นวัตกรรมไม่ได้เกิดแค่ในโรงงาน ในงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร Journal of Materials Chemistry A นักวิจัยจาก มหาวิทยาลัยเซอร์รีย์ (University of Surrey) ในสหราชอาณาจักรค้นพบเคล็ดลับที่เรียบง่ายเกินคาด นั่นคือการเก็บน้ำตามธรรมชาติไว้ ภายใน วัสดุฐานโซเดียม (โซเดียมวานาเดตไฮเดรต) แทนที่จะกำจัดออกตามวิธีเดิม

เวอร์ชัน "เปียก" เก็บประจุได้ เกือบสองเท่า ชาร์จเร็วขึ้น และคงเสถียรภาพได้กว่า 400 รอบ ที่น่าทึ่งคือระบบเดียวกันทำงานได้ในน้ำทะเล — โดยดึงโซเดียมและคลอไรด์ออกจากน้ำ ชี้ทางสู่แบตเตอรี่ในอนาคตที่ กักเก็บพลังงานพร้อมช่วยกรองน้ำทะเลให้เป็นน้ำจืดไปในตัว

"ผลลัพธ์ของเราเหนือความคาดหมายโดยสิ้นเชิง" ดร.แดเนียล คอมมานเดอร์ (Dr Daniel Commandeur) ผู้วิจัยหลักกล่าว "วัสดุนี้แสดงสมรรถนะและเสถียรภาพที่แข็งแกร่งกว่าที่คาดไว้มาก" นี่ยังเป็นวิทยาศาสตร์ระยะเริ่มต้น ไม่ใช่สินค้า — แต่สะท้อนว่าเคมีโซเดียมยังมีพื้นที่ให้เติบโตอีกมาก

เรื่องนี้สำคัญกับคนไทยอย่างไร

แม้จะเป็นความเคลื่อนไหวระดับโลก แต่ประโยชน์ส่งถึงผู้บริโภคไทย แบตเตอรี่ที่ถูกและปลอดภัยขึ้นซึ่งทำจากวัตถุดิบที่หาง่าย จะกดราคารถยนต์ไฟฟ้าและระบบกักเก็บพลังงานทั้งในบ้านและระดับกริดทั่วโลกให้ต่ำลง — ฮาร์ดแวร์เดียวกับที่นำเข้าและขายในไทย — และลดการพึ่งพาราคาลิเทียมที่ผันผวน

สำหรับประเทศที่มียอดขาย EV ทำสถิติและโซลาร์บนหลังคาที่กำลังโตเร็ว แบตเตอรี่ที่ราคาเอื้อมถึงคือข่าวดี ผู้อ่านที่กำลังพิจารณารถยนต์ไฟฟ้าอ่านบทความอธิบายเรื่องรถ EV เทียบกับรถน้ำมันได้ และติดตามข่าวเทคโนโลยีเชิงบวกเพิ่มเติมได้ที่หน้าข่าวของเรา

แบตโซเดียมจะยังไม่แทนที่ลิเทียมในชั่วข้ามคืน — ลิเทียมยังเหนือกว่าด้านความหนาแน่นพลังงานสำหรับการใช้งานที่ต้องกะทัดรัดและวิ่งไกล แต่ปี 2026 คือปีที่แบตเตอรี่จากเกลือเลิกเป็นเพียงคำสัญญา และเริ่มกลายเป็นสินค้าจริง